ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ

Η ελαιοκράμβη είναι ένα ετήσιο, C3 φυτό που ανήκει στην οικογένεια Cruciferae. Κατάγεται από την Νοτιοανατολική Ευρώπη και ήταν γνωστή στους αρχαίους Μεσογειακούς λαούς. Είναι διαδεδομένη στα περισσότερα μήκη και πλάτη του πλανήτη, καταλαμβάνοντας στην Ευρώπη έκταση περίπου 50.000.000 στρεμμάτων. Εκτός από την χρησιμοποίηση της για την παρασκευή μαργαρίνης, σαπουνιών, χρωμάτων, φαρμάκων, πλαστικών και άλλων, τα τελευταία χρόνια αποτελεί στην Ευρώπη την κύρια πηγή για βιοκαύσιμα. Στη χώρα μας καλλιεργείται πλέον σε μικρές εκτάσεις για την παραγωγή βιοενέργειας, ενώ κάθε χρόνο φαίνεται να κερδίζει περισσότερο “σεβασμό”.

Η ελαιοκράμβη είναι μια καλλιέργεια που στηρίζεται στη συμβολαιακή γεωργία και μπορεί να εξασφαλίσει στον παραγωγό ένα σίγουρο εισόδημα με τα συμβόλαια των βιομηχανιών καυσίμων για τη χρονιά του 2016 να κινούνται στα 0,40 ευρώ/kg.

Οικολογικές απαιτήσεις

Η ελαιοκράμβη έχει ευρεία προσαρμοστικότητα. Είναι γενικά ανθεκτικό φυτό στις χαμηλές θερμοκρασίες και μπορεί να αντέξει μέχρι και -20 °C.

Οι απαιτήσεις της ως προς το έδαφος δεν είναι μεγάλες .Μπορεί να ευδοκιμήσει σε όλους τους τύπους εδαφών, αποδίδει όμως καλύτερα σε βαθιά και καλά στραγγιζόμενα εδάφη, ενώ δίνει αυξημένη παραγωγή όταν ποτιστεί την άνοιξη.

Σπορά

Ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για μια επιτυχή καλλιέργεια, είναι να σπέρνεται από 15 Σεπτεμβρίου έως 5-10 Νοεμβρίου, έτσι ώστε το φυτό να προλάβει να αναπτύξει 6-8 φύλλα πριν πέσει σε λήθαργο στην έναρξη του χειμώνα.

Για την σπορά μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε ειδικές σπαρτικές μηχανές είτε μηχανές που χρησιμοποιούνται στα σιτηρά. Στην περίπτωση της σπαρτικής σιταριού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αποφευχθεί η πυκνή σπορά, μιας και ο σπόρος του σιταριού είναι μεγαλύτερος από αυτόν της ελαιοκράμβης.

Προϋπόθεση μιας επιτυχημένης σποράς είναι η καλή κατεργασία του εδάφους.

Η ποσότητα του σπόρου που θα χρησιμοποιηθεί καθορίζεται από την ποικιλία ή το υβρίδιο που θα χρησιμοποιηθεί. Συνήθως χρησιμοποιούνται 300-500 γραμμάρια σπόρου ανά στρέμμα. Σπέρνεται γραμμικά σε αποστάσεις 15 έως 30 εκατοστά πάνω στη γραμμή σποράς  και 25 εκατοστά μεταξύ των γραμμών. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκουμε να έχουμε 50 έως 60 φυτά ελαιοκράμβης ανά τετραγωνικό μέτρο.

Λίπανση

Η λίπανση είναι μεσαίου επιπέδου, με απαιτήσεις του φυτού κατά την σπορά 10 έως 18 μονάδες αζώτου, 4 έως 8 μονάδες φωσφόρου και 4 έως 8 μονάδες καλίου.

Την άνοιξη το φυτό χρειάζεται επιπλέον λίπανση με 10 έως 18 μονάδες αζώτου.

Έλεγχος ζιζανίων

Για την καταπολέμηση των στενόφυλλων και πλατύφυλλων ζιζανίων μπορεί να εφαρμοστεί προσπαρτική και μεταφυτρωτική ζιζανιοκτονία.  Τα ζιζάνια ανταγωνίζονται σε μεγάλο βαθμό τα φυτά της ελαιοκράμβης, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της καλλιέργειας και μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την τελική παραγωγή.

Συγκομιδή

Η ωρίμανση γίνεται σταδιακά και η συγκομιδή ξεκινά όταν η υγρασία του σπόρου είναι 9-12%. Σε πολύ ξηρούς σπόρους σημειώνονται απώλειες καθώς αυτοί τινάζονται από τους λοβούς πολύ εύκολα. Σε ξηροθερμικές συνθήκες η συγκομιδή θα πρέπει να γίνεται νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα όπου η σχετική υγρασία είναι πιο υψηλή.

Απώλεια σπόρου μπορεί να προκληθεί επίσης και από τα μηχανήματα συγκομιδής και γι’ αυτό θα πρέπει να ρυθμίζονται σωστά.

Εχθροί-Ασθένειες

Η ελαιοκράμβη προσβάλλεται από ένα ευρύ φάσμα εντόμων, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και κατά την αποθήκευση των σπόρων. Κυριότεροι εχθροί είναι οι αφίδες Aphis fabae, Brevicoryne brassicae, Myzus persiceae, η πιερίδα του λάχανου (Pieris brassicae) και το άκαρι Tetranychus urticae.

Σε έρευνα των Σιμόγλου, Ροδιτάκη και Τριχά το 2011, βρέθηκε ότι το κολεόπτερο (σκαθάρι) Κευθόρρυγχος, έντομο ευρέως διαδεδομένο στην Ευρώπη με παρουσία και στη χώρα μας, προκαλεί εκτεταμένες ζημιές σε καλλιέργειες ελαιοκράμβης. Σύμφωνα με την έρευνα, από τον Κευθόρρυγχο έχουν ήδη πληγεί καλλιέργειες ελαιοκράμβης σε περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης. Το έντομο αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο και πιθανή αντιμετώπιση μπορεί να γίνει νωρίς το Νοέμβριο μήνα. Έχει μια γενιά τον χρόνο, γεννά το θηλυκό τα αυγά του στα στελέχη και οι κάμπιες, όταν εκκολαφθούν, ορύσσουν στοές στο εσωτερικό των στελεχών προς τα κάτω, με τελικό αποτέλεσμα να παρατηρείται καχεκτική ανάπτυξη και αποξήρανση των νεαρών φυτών.

Οι κυριότερες ασθένειες είναι η αλτερναρίωση (Alternaria brassicae), η βερτισιλλίωση, (Verticillium dahlia), η καρκίνωση ριζών (Plasmadiophora brassicae) , ο μαύρος λαιμός (Phoma lingam), η τεφρά σήψη (Botrytis cinerea) και η σκληρωτινίαση  (Sclerotinia sclerotiorum).

Η αντιμετώπιση των παραπάνω ασθενειών γίνεται με τη μέθοδο της ολοκληρωμένης καταπολέμησης όπως ελεγχόμενη άρδευση και λίπανση, κατάλληλη εποχή σποράς και κατάλληλος πληθυσμός φυτών σε συνδυασμό με αμειψισπορά.

Πηγή TOGETHER FREE PRESS Δυτ. Μακεδονίας

Στέβια

Η στέβια (stevia rebaudiana) προέρχεται από τη Λατινική Αμερική ( Παραγουάη). Είναι πολυετές, ποώδες φυτό και φτάνει σε ύψος στα 60 εκατοστά. Επειδή είναι ευαίσθητο φυτό σε χαμηλές θερμοκρασίες στη χώρα μας μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο σαν μονοετές ανοιξιάτικο φυτό.

Η στέβια ως εναλλακτική καλλιέργεια μπορεί να αντικαταστήσει συμβατικές και προβληματικές καλλιέργειες.

Η καλλιέργεια της μοιάζει πολύ ως προς τις εδαφοκλιματικές συνθήκες και την τεχνική καλλιέργειας με αυτή του καπνού με τη διαφορά ότι έχει λιγότερες απαιτήσεις σε άρδευση και λίπανση. Φυτρώνει σε αμμώδες μικρής γονιμότητας εδάφη παραπόταμων περιοχών με ελαφρά όξινο pH.

Τα νεαρά φυτά παράγονται σε σπορεία Φεβρουάριο- Μάρτιο και μεταφυτεύονται τέλη Απριλίου ως αρχές Μαΐου. Εκατό μέρες από τη μεταφύτευση και λίγο πριν από την άνθηση κόβεται, ξηραίνεται στον ίσκιο και γίνεται αποφύλλωση.

Από πειραματικές έρευνες διαπιστώθηκε οτι η στέβια δεν προσβάλλεται από ασθένειες και εχθρούς και έτσι μπορεί να καλλιεργηθεί και βιολογικά.

Από ένα στρέμμα στεβιας μπορούμε να πάρουμε 30-50 κιλά στεβιοσίδη ( φυσική κρυσταλλική ουσία στα φύλλα για την οποία και γίνεται κυρίως η καλλιέργεια ), 10 κιλά χρωροοφύλλη,φυτοστερόλες ενω από τα πράσινα στελέχη μπορεί να παραχθεί κυτταρίνη . Με ζύμωση παράγονται περίπου 10-12 γιββεριλλίνη (φυτορμόνη).

ΛΕΒΑΝΤΑ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΛΕΒΑΝΤΑΣ

Η λεβάντα αναπτύσσεται καλύτερα σε ξηροθερμικές συνθήκες και ανθίζει από αρχές Ιουλίου έως και τον Αύγουστο. Παρουσιάζει ιδιαίτερη αντοχή σε περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα, αλλά δεν αντέχει τους παγετούς την περίοδο της άνοιξης.

Η απόδοση της καλλιέργειας εξαρτάται από το μικροκλίμα, το οποίο επηρεάζεται από το υψόμετρο, την τοπογραφία, το γεωγραφικό πλάτος και άλλα.

Κατάλληλα εδάφη θεωρούνται τα ελαφρά χαλικώδη και ασβεστούχα που αποστραγγίζονται καλά. Η λεβάντα καλλιεργείται σε ξηρικά χωράφια.

ΤΡΟΠΟΣ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗΣ ΛΕΒΑΝΤΑΣ

Η συλλογή πραγματοποιείται με δρεπάνια ή κλαδευτήρια ή με ειδικές μηχανές συλλογής λεβάντας, πραγματοποιείται στο στάδιο της πλήρους άνθησης όταν προορίζονται για παραγωγή αιθέριου ελαίου, ξεκινά νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα. Αν η συλλογή καθυστερήσει χρονικά, παρατηρείται ελάττωση του οξικού λιναλυλεστέρα, ενώ αν γίνει νωρίς περιορίζεται η απόδοση σε αιθέριο έλαιο.

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΕΒΑΝΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΤΗΣ

Το αιθέριο έλαιο της λεβάντας χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων, όπως σε ποτά, παγωτά, στην κοσμετολογία, στην αρωματοποιία, στη σαπωνοποιία και στον αρωματισμό χώρων. Πρόσφατα, η αρωματοθεραπεία έγινε πολύ δημοφιλής, όπου το αιθέριο έλαιο της λεβάντας χρησιμοποιείται ως μυοχαλαρωτικό.

Επίσης, χρησιμοποιείται για την προστασία των ρούχων από τον σκόρο. Έχουν αναφερθεί πολλές θεραπευτικές δράσεις της, όπως ηρεμιστική, σπασμολυτική, αντι-ιική, τοπική αναισθητική και αντιβακτηριδιακή. Το αιθέριο έλαιο έχει αντιοξειδωτική δράση και μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας αδιάλυτο στο δέρμα σε αντίθεση με άλλα αιθέρια έλαια.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΛΕΒΑΝΤΑΣ

Η αποξηραμένη λεβάντα που προέρχεται από βιολογική καλλιέργεια φθάνει να πωλείται στην εγχώρια αγορά έως 11,5 ευρώ το κιλό, ενώ στις αγορές του εξωτερικού οι τιμές πώλησης είναι σημαντικά υψηλότερες, όταν πληρούνται τα ποιοτικά κριτήρια.


Η απόδοση σε χλωρό βάρος τον πρώτο χρόνο είναι 50-100 κιλά ανά στρέμμα, τον δεύτερο 200-250 κιλά ανά στρέμμα και τον τρίτο 300-350 κιλά ανά στρέμμα. Πλήρη παραγωγή πραγματοποιείται τον τέταρτο χρόνο (400-500 κιλά ανά στρέμμα), ενώ αν γίνει συλλογή μόνο της ταξιανθίας η απόδοση σε ξηρό βάρος κυμαίνεται στα 35-45 κιλά ανά στρέμμα. Η δε διαφορά ανάμεσα στη βιολογική και συμβατική καλλιέργεια λεβάντας, γίνεται αντιληπτή σε επίπεδο τιμής πώλησης καθώς ότι ενώ η τιμή της βιολογικής λεβάντας φτάνει τα 11,5 ευρώ, η τιμή της "συμβατικής" αποξηραμένης λεβάντας δεν υπερβαίνει τα 3,5 ευρώ το κιλό.


Πηγη http://www.capitalinvest.gr

Ιπποφαές

To ιπποφαές μπορεί να καλλιεργηθεί ατομικά και συλλογικά. Στην δεύτερη περίπτωση, θα μπορούσε π.χ. να να υπάρχει μία ομάδα παραγωγών που θα το καλλιεργούν, η οποία θα παραδίδει τη καλλιέργεια σε μια άλλη ομάδα που θα κάνει τη μεταποίηση της καλλιέργειας σε παρασκευάσματα διαφόρων προϊόντων για διάφορες χρήσεις και θα είναι υπεύθυνη για την τελική διοχέτευση των προϊόντων στην αγορά εγγυώμενες τις υψηλότερες τιμές που μπορούν να υπάρξουν για να έχουν όφελος οι παραγωγοί.
Έτσι δημιουργήθηκε πριν περίπου 1 χρόνο ο «Αγροτικός Συνεταιρισμός Καλλιέργειας Πολυδύναμων Φυτών Δυτικής Μακεδονίας» στην Αιανή Κοζάνης. Αυτοί που ίδρυσαν το συγκεκριμένο συνεταιρισμό είναι 12 καλλιεργητές οι οποίοι αφού έλαβαν μέρος σε ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο που συνολικά διήρκεσε 40 ώρες με λέκτορα τον γεωπόνο και ειδικευμένο στη καλλιέργεια του ιπποφαούς κ. Κάσσανδρο Γάτσιο, όπου καλλιέργησαν συνολικά 70 στρέμματα του φυτού ως τον Μάρτιο του 2011. Αυτές οι καλλιέργειες αναμένεται να δώσουν τους καρπούς τους προς εκμετάλλευση κατά τον Μάρτιο του 2014.